Stand:
Vertaald uit het Duits. Bij verschillen geldt de Duitse versie.
Gutenberg in 60 minuten
Een uur, tien plekken, alles te voet: deze wandeling verbindt de stops van het Gutenberg-Pfad (Gutenbergpad) van de stad Mainz in een korte volgorde – van het tijdelijke onderkomen van het Gutenberg-Museum in het noorden van de oude binnenstad tot het monument op de Gutenbergplatz.1 De minuten zijn ons voorstel voor een overzicht, niet voor een museumbezoek.
Kernpunten
- De stad Mainz heeft de plekken waar Gutenberg werkte en die aan hem herinneren, verbonden tot het Gutenberg-Pfad; deze wandeling volgt de stops daarvan.1
- Van Gutenbergs woon- en werkplaatshuizen staat er geen meer in de oorspronkelijke staat; te zien zijn plekken, informatieborden, een doopvont uit zijn tijd en het monument van 1837.1,2,3
- De Gutenbergbijbels toont het museum in het tijdelijke onderkomen aan de Reichklarastraße 1; de twee Mainzer exemplaren kun je ook online bekijken.4,5,6
Zo citeer je deze pagina: gutenberg-mainz.de: ‘Gutenberg in 60 minuten: wandeling door Mainz met kaart’. https://www.gutenberg-mainz.de/nl/mainz/gutenberg-in-60-minuten/, geraadpleegd op (datum van je raadpleging). Noem voor afzonderlijke uitspraken ook de bron van het voetnootcijfer.
De wandeling in één oogopslag
10 stops, ongeveer 1.050 m in vogelvlucht. Lopend naar schatting 21 minuten, plus 40 minuten bij de stops – samen ongeveer 60 minuten.
-
Gutenberg-Museum MOVED
Buiten: ingang van het tijdelijke onderkomen. Binnen (als het open is): twee Gutenbergbijbels en drukdemonstraties – plan voor het museumbezoek zelf extra tijd in; de 10 minuten zijn alleen genoeg voor de ingang en het voorplein.4,7,8
Verder naar 2: ongeveer 210 m in vogelvlucht, naar schatting 4 min. lopen
-
Hof zum Gutenberg
Geboortehuis en eerste werkplaats volgens de stad Mainz; in de Tweede Wereldoorlog verwoest, nu staat daar een apotheek.1,8
Verder naar 3: ongeveer 50 m in vogelvlucht, naar schatting 1 min. lopen
-
St. Christoph
Hier vermoedt de stad Gutenbergs parochiekerk; het doopvont stamt uit zijn tijd. Dat Gutenberg erin werd gedoopt, is niet bevestigd.1,8
Verder naar 4: ongeveer 40 m in vogelvlucht, naar schatting 1 min. lopen
-
Algesheimer Hof
Hier zou Gutenberg als hofdienaar van de aartsbisschop zijn laatste jaren hebben doorgebracht; het gebouw werd in de 18e eeuw volledig verbouwd en overbouwd.1,8
Verder naar 5: ongeveer 190 m in vogelvlucht, naar schatting 4 min. lopen
-
Verloren grafplaats
Vermoedelijke begraafplaats in de vroegere Franciscanenkerk; het graf ging in 1793 verloren.1,8
Verder naar 6: ongeveer 60 m in vogelvlucht, naar schatting 1 min. lopen
-
Haus zum Humbrecht
Hier „zou” volgens de stad Mainz de Bijbel gedrukt zijn – een plek van overlevering, geen bewijs.1,2,8
Verder naar 7: ongeveer 30 m in vogelvlucht, naar schatting 1 min. lopen
-
Haus zum Korb
Hoorde bij de drukkerij van Fust en Schöffer; laatgotisch gebouw met trapgevel, herbouwd.1,2,8
Verder naar 8: ongeveer 190 m in vogelvlucht, naar schatting 4 min. lopen
-
Liebfrauenplatz met het Buchstaben-Denkmal (lettermonument)
Het Buchstaben-Denkmal herinnert aan het seriematig gieten van letters. Aan de Liebfrauenplatz stond het Gutenberg-Museum tot het op 7 oktober 2024 sloot.1,4,8
Verder naar 9: ongeveer 110 m in vogelvlucht, naar schatting 2 min. lopen
-
Dom en kruisgang van de dom
De kruisgang ontstond rond 1400, dus tijdens Gutenbergs leven. De markering op de kaart toont de dom als geheel.1,8
Verder naar 10: ongeveer 160 m in vogelvlucht, naar schatting 3 min. lopen
-
Gutenberg-Denkmal
Bronzen beeld naar ontwerp van Bertel Thorvaldsen, onthuld op 14 augustus 1837; een portret uit zijn eigen tijd bestaat niet, de figuur is geïdealiseerd.3,8
Zo rekenen we: afstand in vogelvlucht tussen de punten uit OpenStreetMap, voor de looproute maal 1,3, bij 4 km/u. Dat is een schatting, geen gemeten afstand. Bij stops van het Gutenberg-Pfad ligt het punt bij het informatiebord, niet per se bij het huisadres.
Tips voor de wandeling
- Richting: de volgorde werkt ook omgekeerd. Wie bij het museum wil eindigen, begint bij het Gutenberg-monument.
- Met museum: voor de tentoonstelling zelf moet je extra tijd inplannen; de drukdemonstraties aan de gereconstrueerde pers vinden plaats op de eerste verdieping.7 Openingstijden en toegang staan op de pagina Gutenberg-Museum.
- Meer achtergrond: wat op elke plek gedocumenteerd is en wat alleen overgeleverd, staat uitgebreid onder Gutenberg-Pfad.
- Het origineel: de stad Mainz presenteert het pad onder de titel „Der große Erfinder in elf Stationen” (de grote uitvinder in elf stops), en er is een brochure bij. Deze wandeling neemt de tien stops die we op haar pagina hebben gevonden en gecontroleerd.1
Als het museum dicht is
Het Gutenberg-Museum is dagelijks open, maar niet altijd: het is gesloten op 24, 25 en 31 december en op 1 januari, tijdens Fastnacht (het carnaval van Mainz) van zaterdag tot dinsdag en wegens onderhoudswerkzaamheden van 23 tot 27 november 2026 (stand 23 oktober 2026).5 Dan blijft er toch genoeg over:
- De wandeling zelf: de overige stops zijn plekken, gebouwen en informatieborden in de oude binnenstad die je van buiten kunt zien; voor de dom en de kruisgang gelden hun eigen openingstijden.1
- De bijbels online: de twee Gutenbergbijbels van het museum zijn gedigitaliseerd in het portaal Gutenberg Capture van de Johannes Gutenberg-Universität; de tekst is doorzoekbaar.6
- De Gutenberg-Bibliothek: de bibliotheek van het museum in het Gutenberg-Carré, Ernst-Ludwig-Platz 2, is dinsdag tot vrijdag 9:00–13:00 en 14:00–17:30 uur open (laatste toegang 16:30 uur, op feestdagen gesloten) en gratis; het is een studiebibliotheek.9 Of de onderhoudssluiting in november ook voor de bibliotheek geldt, zegt het museum niet – vraag het vooraf na.
- De Druckladen (drukwerkplaats): de werkplaats waar je zelf kunt zetten en drukken, heeft eigen openingstijden en sluitingsdagen die afwijken van die van het museum.5 Of hij tijdens het onderhoud open is, staat er niet bij; vraag het vooraf na bij de Druckladen.